Sunny guy

Het ziet ernaar uit dat de dagen van de spaarlamp zijn geteld.

Analisten zien gallium nitride oftewel LED-lampen al lang als de ultieme lamp.
De voordelen van een LED boven een spaarlamp:

• 3x zo efficient
  (12x efficienter dan een gloeilamp).
• 10x langere levensduur
  (100x langer dan een gloeilamp).
• Direct aan (niet “even op gang komen”).
• Bevat nauwelijks giftig kwik.
• Compact en “design-vriendelijk”
  (vergelijkbaar met halogeenspots).
• Makkelijk te dimmen.
• In vele kleuren te maken.

Het enige probleem zijn de productiekosten.
Gallium nitride kan namelijk niet zomaar op een laagje  goedkope silicium worden aangebracht. Het moet in plaats daarvan bijvoorbeeld op kostbaar saffier worden aangebracht.
Dat komt omdat het aanbrengen bij een temperatuur van 1000 graden gebeurt en gallium nitride krimpt vervolgens 2x zo sterk als silicium bij het afkoelen. Het resultaat: barstjes in de laag gallium nitride en een kapotte LED.

Collin Humphreys (hoogleraar in Cambridge) heeft echter een simpele oplossing bedacht. Zijn team brengt naast gallium nitride ook een paar laagjes aluminium gallium nitride aan: dat krimt veel minder snel. Het resultaat van het combineren van die laagjes is dat de LED nu wel direct op silicium kan worden aangebracht. Daardoor wordt de duurste stap uit het productieproces ineens spotgoedkoop. Volgens Humphreys kan deze methode binnen 5 jaar commercieel zijn en dan heb je voor een paar euro een lamp die een leven lang mee gaat.

Humphreys denkt zelfs dat de overstap van gloeilampen naar spaarlampen te snel is gemaakt:
“We hadden beter nog vijf jaar gloeilampen kunnen blijven gebruiken om vervolgens direct op LED’s over te schakelen.”

Dat weet ik dan weer niet maar het idee dat we goedkope, efficiente en mooie verlichting krijgen die je makkelijk kunt dimmen spreekt me erg aan.

Het wordt helemaal leuk als je ook de kleur kunt aanpassen. Dat kan nu al maar het is nog duur. Ik durf te wedden dat het over een paar jaar standaard is in ons rijke westen.

“Wat doe je zaterdag?” “Oh, ik ga de voorkeursinstellingen voor mijn lampen thuis even inregelen zodat ik voor het feestje van zondag de ideale sfeerverlichting heb.”

We gebruiken het grootste deel van onze olie voor onze auto’s. Die zetten 15% van de energie in benzine om in beweging (tegen zo’n 25% voor waterstof en 86% voor electrische auto’s). Electrische auto’s zijn bovendien sneller en stiller dan hun benzine verbruikende concurrenten.

Misschien is dat oud nieuws maar vandaag leerde ik iets nieuws in het kader van electrische mobiliteit: professionele elektrische helicopters.

Ok, deze Draganfly X6 is een modelhelicopter maar niettemin is het een doorbraak. Deze helicopter gebruikt een lithium batterij waarmee hij ruim 20 minuten kan rondvliegen en weegt inclusief batterij 1 kilo. Toch kan hij maar liefst een halve kilo apparatuur de lucht in nemen. Bijvoorbeeld een HDTV videocamera die verbonden is met de videobril van een bestuurder op de grond.

Ideaal voor luchtfotografen: je hoeft nooit meer een vliegtuig te huren. Ook ideaal voor soldaten: opgevouwen is het een pakketje van 1,5 kilo en 30x70cm (inclusief camera) dat je op je rug kunt dragen en als je wilt kijken wat er achter de volgende heuvel is dan ben je binnen 30 seconden aan het spioneren. Voor militaire en commerciële toepassingen is het apparaat met een prijs van rond de $15.000 spotgoedkoop. Als de bedoeling is om te spioneren of om “doelen aan te stralen” dan kan dit apparaatje bijvoorbeeld een Apache helicopter vervangen die ruim 1000x zo duur is, vrijwel oneindig veel meer energie gebruikt en getrainde piloten vereist die hun leven wagen.

Wat mij het meeste aanspreekt is dat het apparaat door iedereen bestuurd kan worden. Het corrigeert zichzelf (je hoeft niet bang te zijn voor neerstorten) en is zowel binnenshuis als buitenshuis te gebruiken. Je kunt de helicopter zelfs in de lucht parkeren waarna hij zijn posities op centimeters nauwkeurig vasthoudt met zijn GPS en jij in alle rust met de camera kan spelen.

Als je kijkt hoe simpel hij gemaakt is en hoe klein het apparaat eigenlijk is dan snap je dat die die prijs de komende jaren drastisch naar beneden gaat. Ik denk dat een soortgelijk apparaat binnen 10 jaar niet meer dan 100 euro meer kost. Wie daar niet op wil wachten kan nu al simpeler varianten kopen vanaf zo’n $1000,-. En wie na lezing van dit alles gewoon een beetje binnenshuis wil spelen met een kleine helicopter kan hier terecht voor $60,-.

De relatie met de energietransitie lijkt misschien gezocht maar het is wel weer illustratief voor de trend: brandstofverslindende apparaten die groot, dom en duur zijn worden vervangen door zuinige electriciteitsgebruikende apparaten die klein, slim en goedkoop zijn. Het is ook illustratief voor de trend om op afstand informatie te verzamelen (net zoals chirurgen nu al op afstand kunnen opereren).

Overigens maak ik me wel ernstig zorgen over de consequenties voor de privacy van deze helicoptervervangende gadget. Vorig jaar kreeg Harry Mens nog het nodige commentaar toen hij met zijn helicopter over de huizen van de rijken heen vloog maar nu kan iedereen zich zulke fratsen dus veroorloven. En voor een paar miljoen euro vliegen er honderden van deze apparaten dag en nacht door de stad heen om voor de politie alles op te nemen wat er gebeurt. Meer blauw op straat maar dan anders…